Παιδεία και Περιβάλλον

Τι γυρεύει η Μεσόγειος στην Βόννη; Παρόλο το οξύμωρο, στο ομοσπονδιακό μουσείο τέχνης της Βόννης επισκέφτηκα μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση για την Σικελία. Έμαθα πολλά πράγματα για την ιστορία της και τον πολιτισμό της, και φυσικά για τις τέχνες της. Η Σικελία είναι ένας κατεξοχήν μεσογειακός τόπος, επειδή συνδυάζει στοιχεία από πάρα πολλούς πολιτισμούς. Εκεί έζησαν Έλληνες, Ρωμαίοι, Άραβες, Νορμανδοί, Δυτικοευρωπαίοι...

Αυτό πάντως που μου έκανε εντύπωση, δεν είναι τόσο η ίδια η έκθεση, όσο κάτι συγκεκριμένο που έμαθα εκεί, και πολύ με πλήγωσε: Το 827, ο Ευφήμιος, βυζαντινός στρατηγός και κυβερνήτης της Σικελίας, σήκωσε μπαϊράκι εναντίον του αυτοκράτορα, και θέλησε να αυτονομηθεί. Για να το καταφέρει ζήτησε την βοήθεια του άραβα εμίρη του Καϊρουάν, ο οποίος βέβαια έτριβε τα χέρια του για το αναπάντεχο δώρο. Γιατί από τότε άρχισε η αραβική κατάκτηση του νησιού, που - παρόλη την ανεκτική στάση των αράβων απέναντι στους κατακτημένους - σήμανε την αρχή του τέλους για τον ελληνισμό της Σικελίας. Οι ελληνόφωνοι κάτοικοι άρχισαν να αφομοιώνονται, και επειδή έχασαν την επαφή με το ελληνικό πολιτιστικό (και γλωσσικό) κέντρο, την Κωνσταντινούπολη, έπαψαν σιγά σιγά να μιλούν ελληνικά και έχασαν την ταυτότητά τους.

Τέτοιες απερισκεψίες, σαν του Ευφήμιου, έγιναν και πιο παλιά στην ιστορία, και συνέχισαν και μετά να γίνονται. Ήταν πάντα το ίδιο καταστροφικές. Αυτή η μανία μας να τα βάζουμε ο ένας με τον άλλον, και να ζητάμε βοήθεια από τρίτους για να τα βγάλουε πέρα, υπήρχε και την εποχή των συνεργασιών με τους Πέρσες, και αργότερα, όταν η Κωνσταντινούπολη άνοιξε την πόρτα στους Σταυροφόρους, για να επέμβουν στα εσωτερικά των δυναστειών, και όταν ζητήσαμε από τους Βενετούς να αναλάβουν τον βυζαντινό στόλο, κτλ...

Για την έκθεση τώρα, μπορείτε να δείτε ένα ωραίο βιντεάκι, το οποίο παρουσιαζόταν και στο χώρο του μουσείου, και να διαβάσετε και τα κείμενα που υπήρχαν στους τοίχους, σε κάθε θεματική ενότητα: sizilien_wandtext_d+e.pdf. Το σάιτ του μουσείου θα το δείτε εδώ.

Εντυπώσεις από την πρώτη μέρα της παραμονής μου στην πάλαι ποτέ πρωτεύουσα της (Δυτικής) Γερμανίας: Με σπάνια ηλιοφάνεια και καλοκαιρία, εκτέθηκε το καμάρι του βοτανικού κήπου της Βόννης, το μεγαλύτερο άνθος του κόσμου! Πρόκειται για το Titanenwurz όπως το λένε οι γερμανοί, που σημαίνει 'τιτάνια ρίζα', το οποίο επιστημονικά ονομάζεται Amorphophallus titanium, που το πρώτο του συνθετικό σημαίνει κάτι σαν 'άμορφος φαλλός', κάτι που δικαιολογείται από το σχήμα του. Το παράξενο και σπάνιο με αυτό το λουλούδι δεν είναι μόνο το μέγεθός του (φτάνει και τα τρία μέτρα ύψος!), αλλά και το ότι από το 1937 έχει ανθίσει 9 φορές - αυτή ήταν η δέκατη. Η ανθοφορία του κράτησε περίπου τρεις μέρες, και μετά θα κλείσει πάλι, θα μπει στο έδαφος, όπου και θα αυτο-γονιμοποιηθεί (έχει και αρσενικά και θηλυκά στοιχεία δηλαδή), και θα βγει ένα ωραιότατο δεντράκι! Δεν γνωρίζω άλλες τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά όποιος θέλει μπορεί να βρει εδώ.

Εδώ δίπλα έβαλα και δύο φωτογραφίες, μία από το ανθισμένο λουλούδι, και μία από το δέντρο -στο οποίο θα καταλήξει. Θαυμάσιο μάθημα για να εξηγήσεις την αριστοτελική έννοια 'δυνάμει', δεν νομίζετε; Αν το δεις πιο πεζά, και λιγότερο κουλτουριάρικα, κάτι σαν τις διαφημίσεις ινστιτούτων αδυνατίσματος: 'πριν - μετά'

Πάντως, την ίδια - ηλιόλουστη - μέρα τρέχανε οι Βοννέζοι στον λαϊκό μαραθώνιό τους, που γίνεται πάντα τέτοια εποχή, και έχει πολύ κόσμο (περίπου 6 χιλιάδες άτομα παρακαλώ, αντοπάριστοι, και μόνο για την χαρά και την επιβράβευση της συμμετοχής). Η φωτογραφία είναι μια αποτυχημένη προσπάθεια να απαθανατίσω τους απαθανατιζόμενους αθλητές, στην σκιά του αγάλματος του Μπετόβεν, του μεγάλου τέκνου της Βόννης.